Mục lục
Chuyên đề: SICU · Phiên 11 · 16/10/2026
1. TÌNH HUỐNG LÂM SÀNG
Nam 64 tuổi, 78 kg, sau mổ mở bụng xử trí viêm phúc mạc do thủng đại tràng. Cân bằng dịch +6,5 L/12 giờ. Norepinephrine tăng 0,10 lên 0,35 µg/kg/phút, lactate 5,6 mmol/L, nước tiểu 0,15 mL/kg/giờ, Pplat 34 cmH₂O, PaO₂/FiO₂ 145. Bụng căng; áp lực ổ bụng đo qua bàng quang 24 mmHg hai lần. Đề xuất tại giường: truyền thêm 1.000 mL dịch vì thiểu niệu.
2. CÂU HỎI ỨNG DỤNG VÀ ĐÁP ÁN
Câu 1. IAP 24 mmHg có đủ chẩn đoán ACS?
Đáp án: IAP >20 mmHg kéo dài kèm rối loạn cơ quan mới xuất hiện phù hợp hội chứng khoang bụng (ACS). Trong ca này có suy hô hấp, thiểu niệu và sốc tiến triển. Không chờ IAP vượt 25–30 mmHg.
Câu 2. Đo IAP đúng kỹ thuật ra sao?
Đáp án: Nằm ngửa, không co cơ bụng; mốc zero đường nách giữa tại mào chậu; đo cuối thì thở ra; bơm tối đa 25 mL NaCl 0,9% vào bàng quang. Ghi kết quả mmHg và đo nối tiếp.
Câu 3. Có nên bolus dịch vì nước tiểu giảm?
Đáp án: Không theo phản xạ. IAP cao có thể gây sung huyết thận và giảm gradient lọc; truyền thêm dịch có thể tăng phù tạng. APP = MAP − IAP chỉ là thông số hỗ trợ, không phải mục tiêu hồi sức độc lập bắt buộc.
Câu 4. Can thiệp ngay gồm những gì?
Đáp án: Hội chẩn ngoại khoa khẩn song song giải áp dạ dày/ruột, tối ưu an thần–giảm đau, đánh giá dịch ổ bụng có thể dẫn lưu và tránh cân bằng dịch dương không cần thiết.
Câu 5. Khi nào cần giải áp ngoại khoa?
Đáp án: ACS rõ ràng không đảo ngược nhanh bằng biện pháp ít xâm lấn, đặc biệt khi suy cơ quan tiến triển, cần mở bụng giải áp khẩn; không trì hoãn chỉ để chờ xét nghiệm.
3. ĐIỂM THỰC HÀNH CẦN NHỚ
Thiểu niệu + bụng căng + áp lực đường thở tăng sau hồi sức dịch nhiều: đo IAP trước khi quyết định truyền thêm dịch.
4. CHUYỂN HÓA THÀNH SOP / CHECKLIST
Mã SOP đề xuất: SOP-SICU-IAH-ACS-001
- Sàng lọc nguy cơ và đo IAP đúng chuẩn
- Theo dõi IAP cùng nước tiểu, MAP, hô hấp và lactate
- Gọi Ngoại khẩn khi IAP >20 mmHg kèm suy cơ quan mới
HARD STOP ĐỀ XUẤT
Không trì hoãn hội chẩn giải áp khi ACS tiến triển.
5. TÀI LIỆU THAM KHẢO
- WSACS consensus definitions and guidelines, Intensive Care Medicine 2013
- De Laet et al., A Clinician’s Guide to IAH/ACS, Critical Care 2020
Lưu ý: Vi học GMHS nâng cao là học liệu đào tạo tham khảo cho bác sĩ Gây mê Hồi sức, không thay thế SOP/phác đồ đã được phê duyệt. Liều thuốc, mốc thời gian và ngưỡng can thiệp cần đối chiếu hướng dẫn cập nhật và quy định nội viện trước khi áp dụng lâm sàng. Mã SOP và Hard Stop trong bài là đề xuất đào tạo.
Cà phê Anes – Vi học GMHS nâng cao · BS. Nguyễn Trung Kiên (Dr. K)
