Mục lục
Chuyên đề: Gây mê hồi sức · Phiên 27 · 31/10/2026
1. TÌNH HUỐNG LÂM SÀNG
Nam 78 tuổi, 68 kg, thoát vị bẹn nghẹt nghi thiếu máu ruột, hẹp van ĐMC nặng (AVA 0,7 cm², Vmax 4,4 m/s, gradient trung bình 48 mmHg), EF 60%. Sau đặt NKQ: MAP 86 xuống 43, HR 118, EtCO₂ 29, ST chênh xuống nhẹ. Không xuất huyết rõ.
2. CÂU HỎI ỨNG DỤNG VÀ ĐÁP ÁN
Câu 1. Vì sao tụt HA nguy hiểm?
Đáp án: Giảm SVR làm giảm tưới máu vành ở thất trái phì đại; nhịp nhanh rút ngắn tâm trương, có thể tạo vòng xoắn thiếu máu cơ tim–suy bơm–sốc.
Câu 2. 60 giây đầu làm gì?
Đáp án: Gọi hỗ trợ, xác nhận huyết áp và ECG, kiểm tra thông khí, giảm tác động giãn mạch quá mức, dùng vận mạch kịp thời và POCUS khi khả thi.
Câu 3. Norepinephrine hay phenylephrine?
Đáp án: Không có thuốc tối ưu cho mọi kiểu hình. Phenylephrine hữu ích khi giãn mạch với co bóp còn tốt; norepinephrine có lợi khi cần hỗ trợ co bóp mức độ nhất định. Tránh nhịp nhanh và giảm cung lượng tim.
Câu 4. Có nên bolus 500 mL?
Đáp án: Không tự động. Thất trái phì đại/rối loạn tâm trương nhạy với thiếu tiền tải nhưng cũng dễ phù phổi. Cân nhắc bolus nhỏ 100–250 mL khi có cơ sở, đánh giá lại ngay.
Câu 5. Có tiếp tục phẫu thuật?
Đáp án: Vì phẫu thuật cấp cứu, quyết định sau khi huyết động ổn định và nguy cơ thiếu máu cơ tim được đánh giá. Phẫu thuật chương trình cần cân nhắc xử trí van trước.
3. ĐIỂM THỰC HÀNH CẦN NHỚ
Bảo vệ áp lực tưới máu vành, tiền tải thích hợp và nhịp tim được kiểm soát ở hẹp van ĐMC nặng.
4. CHUYỂN HÓA THÀNH SOP / CHECKLIST
Mã SOP đề xuất: SOP-GMHS-SEVERE-AS-001
- Đánh giá van và triệu chứng trước khởi mê
- Vận mạch sẵn sàng, huyết áp liên tục
- POCUS phân loại giãn mạch/tiền tải/suy LV
HARD STOP ĐỀ XUẤT
Không để tụt HA sâu kéo dài chỉ để chờ siêu âm hoặc xét nghiệm.
5. TÀI LIỆU THAM KHẢO
- AHA/ACC perioperative cardiovascular guideline 2024
- ESC/EACTS valvular guideline 2025
Lưu ý: Vi học GMHS nâng cao là học liệu đào tạo tham khảo cho bác sĩ Gây mê Hồi sức, không thay thế SOP/phác đồ đã được phê duyệt. Liều thuốc, mốc thời gian và ngưỡng can thiệp cần đối chiếu hướng dẫn cập nhật và quy định nội viện trước khi áp dụng lâm sàng. Mã SOP và Hard Stop trong bài là đề xuất đào tạo.
Cà phê Anes – Vi học GMHS nâng cao · BS. Nguyễn Trung Kiên (Dr. K)
