Mục lục
Chuyên đề: SICU · Phiên 38 · 12/11/2026
Tên quốc tế: Intra-abdominal Hypertension – Abdominal Compartment Syndrome (IAH/ACS)
1. Tình huống lâm sàng
Nam 67 tuổi, 72 kg, sau 18 giờ mổ viêm phúc mạc do thủng đại tràng, đã nhận khoảng 6 lít dịch ban đầu. Bụng căng, thiểu niệu, tăng áp lực đường thở, cần tăng norepinephrine. MAP 60 mmHg; norepinephrine 0,25 µg/kg/phút; nước tiểu 0,15 mL/kg/giờ; lactate 3,1 → 5,0 mmol/L; Pplat 22 → 33 cmH₂O; PEEP 10; cân bằng dịch +5,2 L; IAP qua bàng quang 24 rồi 25 mmHg. Điều dưỡng đề xuất truyền thêm 500 mL vì thiểu niệu.
2. Năm câu hỏi và đáp án
Câu 1. Đã đủ tiêu chuẩn ACS chưa?
Đáp án: IAP duy trì >20 mmHg kèm suy cơ quan mới xuất hiện phù hợp ACS. IAH được phân độ I 12–15, II 16–20, III 21–25 và IV >25 mmHg. Trường hợp này nghi ACS với suy hô hấp, thiểu niệu và giảm tưới máu; xác nhận đo đúng và rà soát chẩn đoán khác.
Câu 2. Đo IAP qua bàng quang thế nào?
Đáp án: Nằm ngửa, dẫn lưu hết nước tiểu, bơm tối đa 25 mL NaCl 0,9%, zero đường nách giữa ngang mào chậu, đo cuối thì thở ra, không co cơ bụng; báo cáo bằng mmHg. Đo lặp lại, không bơm quá thể tích.
Câu 3. Thiểu niệu có phải chỉ định truyền thêm dịch?
Đáp án: Không. IAP tăng làm tăng áp lực tĩnh mạch thận và giảm tưới máu; bù dịch không kiểm soát có thể làm áp lực khoang bụng nặng hơn. Đánh giá huyết động và đáp ứng dịch trước quyết định.
Câu 4. Năm biện pháp ban đầu?
Đáp án: Tối ưu giảm đau/an thần, cân nhắc giãn cơ ngắn hạn khi thích hợp; dẫn lưu dạ dày/đánh giá chướng ruột; siêu âm tìm dịch có thể dẫn lưu; tránh quá tải dịch; theo dõi IAP và chức năng cơ quan đồng thời hội chẩn ngoại khoa khẩn.
Câu 5. Khi nào giải áp ngoại khoa?
Đáp án: ACS với suy cơ quan tiến triển, không đáp ứng với các biện pháp giảm áp thích hợp cần được hội chẩn và chuẩn bị giải áp khẩn. Không chờ ngừng tuần hoàn. Khuyến cáo WSACS 2013 về giải áp cho ACS kháng trị mang mức GRADE 1D; kiểm tra tài liệu gốc khi soạn SOP.
3. Điểm nhớ
Thiểu niệu + tăng áp lực đường thở + bụng căng sau hồi sức dịch nhiều = đo IAP. Không điều trị mọi trường hợp thiểu niệu bằng dịch truyền.
4. Chuyển SOP
SOP-SICU-IAH-ACS-001: phân tầng nguy cơ → đo IAP đúng → đánh giá suy cơ quan → giảm IAP và hội chẩn ngoại khoa → quyết định giải áp khi kháng trị. Hard Stop: không bolus dịch theo phản xạ; không dựa khám bụng đơn thuần để loại trừ IAH; không trì hoãn hội chẩn.
Nguồn định hướng: WSACS Consensus Guidelines 2013; WSES Open Abdomen Guidelines 2018; tổng quan ACS 2026.
Lưu ý: Vi học GMHS nâng cao là học liệu đào tạo tham khảo cho bác sĩ Gây mê Hồi sức, không thay thế SOP/phác đồ đã được phê duyệt. Liều thuốc, mốc thời gian và ngưỡng can thiệp cần đối chiếu hướng dẫn cập nhật và quy định nội viện trước khi áp dụng lâm sàng. Mã SOP và Hard Stop trong bài là đề xuất đào tạo.
Cà phê Anes – Vi học GMHS nâng cao · BS. Nguyễn Trung Kiên (Dr. K)
