Mục lục
Chuyên đề: Gây tê vùng · Phiên 16 · 21/10/2026
1. TÌNH HUỐNG LÂM SÀNG
Nam 29 tuổi, 75 kg, sau đóng đinh nội tủy xương chày, catheter khoeo ropivacaine 0,1% 6 mL/giờ. Giờ thứ 8 VAS tăng 2 lên 8/10; cẳng chân căng, đau khi duỗi thụ động ngón, mạch mu chân vẫn bắt được. Áp lực khoang 46 mmHg, HA tâm trương 70 mmHg, ΔP = 24 mmHg. Đề nghị bolus 10 mL ropivacaine.
2. CÂU HỎI ỨNG DỤNG VÀ ĐÁP ÁN
Câu 1. Có nên bolus thuốc tê?
Đáp án: Không. Đau tăng mới xuất hiện và không tương xứng, đặc biệt đau khi duỗi thụ động, phải ưu tiên loại trừ ACS trước khi tăng phong bế.
Câu 2. Mạch mu chân còn có loại trừ ACS?
Đáp án: Không. Tưới máu vi tuần hoàn có thể bị suy giảm khi mạch lớn vẫn còn; mất mạch là dấu hiệu muộn.
Câu 3. ΔP = 24 mmHg có ý nghĩa gì?
Đáp án: ΔP = huyết áp tâm trương − áp lực khoang. Dưới 30 mmHg cùng lâm sàng gợi ý nguy cơ cao, cần đánh giá ngoại khoa khẩn, không chờ MRI hoặc CK.
Câu 4. Có phải cấm mọi gây tê vùng trong chấn thương chi?
Đáp án: Không. Có thể cân nhắc nồng độ thấp, tránh block quá dày kéo dài và bảo đảm hệ thống giám sát đáng tin cậy.
Câu 5. Xử trí 10 phút đầu?
Đáp án: Ngừng bolus/đánh giá tạm ngừng truyền, gọi Chấn thương chỉnh hình khẩn, giải phóng băng ép thích hợp, khám lặp lại và chuẩn bị mở cân giải áp khi xác định ACS.
3. ĐIỂM THỰC HÀNH CẦN NHỚ
Đau xuyên phong bế sau chấn thương chi là dấu hiệu cảnh báo, không mặc nhiên là catheter thất bại.
4. CHUYỂN HÓA THÀNH SOP / CHECKLIST
Mã SOP đề xuất: SOP-GMHS-RA-ACS-001
- Khám thần kinh–mạch máu nền
- Theo dõi chi ít nhất mỗi giờ khi nguy cơ ACS
- Quy trình báo động đau tăng bất thường
HARD STOP ĐỀ XUẤT
Không bolus thêm thuốc tê trước khi đánh giá ACS khi đau tăng bất thường.
5. TÀI LIỆU THAM KHẢO
- Association of Anaesthetists, Regional analgesia for lower leg trauma, 2021
- BOAST Compartment Syndrome of the Extremities, 2025
Lưu ý: Vi học GMHS nâng cao là học liệu đào tạo tham khảo cho bác sĩ Gây mê Hồi sức, không thay thế SOP/phác đồ đã được phê duyệt. Liều thuốc, mốc thời gian và ngưỡng can thiệp cần đối chiếu hướng dẫn cập nhật và quy định nội viện trước khi áp dụng lâm sàng. Mã SOP và Hard Stop trong bài là đề xuất đào tạo.
Cà phê Anes – Vi học GMHS nâng cao · BS. Nguyễn Trung Kiên (Dr. K)
