Mục lục
Chuyên đề: SICU · Phiên 17 · 22/10/2026
1. TÌNH HUỐNG LÂM SÀNG
Nam 67 tuổi, 72 kg, ARDS sau mổ viêm phúc mạc, VC Vt 420 mL, RR 32, PEEP 12. Đột ngột MAP 74 xuống 42 mmHg, SpO₂ 94 xuống 78%, EtCO₂ 32 xuống 16, Ppeak 29 lên 48 cmH₂O. Dạng sóng lưu lượng thở ra chưa về đường cơ sở trước nhịp kế.
2. CÂU HỎI ỨNG DỤNG VÀ ĐÁP ÁN
Câu 1. Ba nguyên nhân nguy hiểm cần ưu tiên?
Đáp án: Auto-PEEP/dynamic hyperinflation, tràn khí màng phổi áp lực và suy thất phải cấp; đồng thời kiểm tra tắc/gập/tuột ống NKQ.
Câu 2. Phút đầu cần làm gì?
Đáp án: Gọi hỗ trợ, FiO₂ 100%, kiểm tra mạch, máy thở, NKQ; nếu nghi bẫy khí gây sốc, ngắt máy rất ngắn có kiểm soát để khí thoát. Nếu nghi tràn khí áp lực gây sốc, giải áp ngay.
Câu 3. Phân biệt auto-PEEP với tràn khí áp lực?
Đáp án: Dạng sóng thở ra chưa về zero gợi ý bẫy khí; siêu âm phổi và khám hỗ trợ tràn khí. Không chờ X-quang/CT khi nghi tràn khí áp lực gây trụy tuần hoàn.
Câu 4. Điều chỉnh máy thở sau auto-PEEP?
Đáp án: Tăng thời gian thở ra, giảm RR khi cho phép, xử trí tắc nghẽn/co thắt phế quản, đo total PEEP khi điều kiện đo hợp lệ; tiếp tục bảo vệ phổi.
Câu 5. Khi nào nghĩ đến suy thất phải?
Đáp án: Khi sốc còn kéo dài sau xử trí nguyên nhân cơ học hoặc POCUS có RV giãn, vách dẹt; tránh thiếu oxy, tăng CO₂, toan máu và căng phế nang quá mức.
3. ĐIỂM THỰC HÀNH CẦN NHỚ
Tụt huyết áp kèm Ppeak tăng ở bệnh nhân thở máy: tìm nguyên nhân cơ học có thể đảo ngược trước khi chỉ tăng vận mạch.
4. CHUYỂN HÓA THÀNH SOP / CHECKLIST
Mã SOP đề xuất: SOP-SICU-VENT-SHOCK-001
- Kiểm tra đường thở và dạng sóng thở ra
- Thuật toán Auto-PEEP vs tràn khí áp lực
- POCUS tim–phổi khi khả thi
HARD STOP ĐỀ XUẤT
Không chờ chẩn đoán hình ảnh khi nghi tràn khí màng phổi áp lực gây sốc.
5. TÀI LIỆU THAM KHẢO
- ERC Special Circumstances in Resuscitation 2025
- ATS ARDS guideline update 2024
Lưu ý: Vi học GMHS nâng cao là học liệu đào tạo tham khảo cho bác sĩ Gây mê Hồi sức, không thay thế SOP/phác đồ đã được phê duyệt. Liều thuốc, mốc thời gian và ngưỡng can thiệp cần đối chiếu hướng dẫn cập nhật và quy định nội viện trước khi áp dụng lâm sàng. Mã SOP và Hard Stop trong bài là đề xuất đào tạo.
Cà phê Anes – Vi học GMHS nâng cao · BS. Nguyễn Trung Kiên (Dr. K)
