Mục lục
Chuyên đề: SICU · Phiên 44 · 18/11/2026
Tên quốc tế: Acute Right Ventricular Failure – RV-Protective Resuscitation
1. Tình huống lâm sàng
Nam 68 tuổi, hậu phẫu ngày hai sau cắt đại tràng ung thư, đột ngột khó thở, giảm oxy và sốc. HA 75/42 mmHg, MAP 53, HR 128, SpO₂ 86% với oxy 6 L/phút, lactate 4,1, CVP 18. POCUS: RV/LV 1,3, RV giãn, vách liên thất dẹt, LV nhỏ, không phù phổi lan tỏa. 500 mL RL không cải thiện HA; có đề xuất truyền thêm 1.000 mL.
2. Năm câu hỏi và đáp án
Câu 1. Dữ kiện gợi ý sốc do RVF?
Đáp án: Sốc giảm tưới máu kèm CVP cao, RV giãn, vách liên thất dẹt và LV giảm đổ đầy. Cần phân biệt PE, tăng áp phổi cấp, nhồi máu RV và các nguyên nhân khác.
Câu 2. Có nên truyền thêm 1 L?
Đáp án: Không thường quy khi RV đã giãn và sung huyết. Dịch thêm có thể đẩy vách sang trái và giảm cung lượng tim; chỉ thử lượng nhỏ nếu có bằng chứng thiếu tiền tải và đáp ứng dịch.
Câu 3. Norepinephrine, vasopressin hay dobutamine?
Đáp án: Khi MAP 53 và giảm tưới máu, ưu tiên norepinephrine chuẩn độ; vasopressin bổ sung trong trường hợp thích hợp; cân nhắc dobutamine nếu cung lượng tim vẫn thấp sau khi bảo đảm huyết áp. Milrinone dễ gây tụt HA và tích lũy trong suy thận.
Câu 4. SpO₂ 86%, có đặt NKQ ngay?
Đáp án: Cải thiện oxy hóa nhưng chuẩn bị kỹ vì khởi mê và thông khí áp lực dương có thể gây sụp huyết động RVF. HFNC nếu phù hợp; nếu buộc phải đặt ống, chuẩn bị vận mạch, ê-kíp giỏi và tránh tăng CO₂/toan/PEEP quá mức.
Câu 5. Nghi PE nguy cơ cao, chỉ vận mạch đủ chưa?
Đáp án: Chưa. Kích hoạt chẩn đoán và điều trị nguyên nhân, CT phổi nếu an toàn, hoặc đánh giá tại giường khi quá bất ổn; cân nhắc chiến lược tái tưới máu. Hậu phẫu mới có nguy cơ xuất huyết lớn khi tiêu sợi huyết toàn thân; cần hội chẩn can thiệp/phẫu thuật hoặc chuyển tuyến.
3. Điểm nhớ
Thất phải giãn + CVP cao + sốc không đồng nghĩa thiếu dịch. Phục hồi tưới máu phải song song giảm hậu tải phổi và xử trí nguyên nhân.
4. Chuyển SOP
SOP-SICU-ACUTE-RV-FAILURE-001: POCUS → tiền tải → norepinephrine ± thuốc hàng hai → đánh giá inotrope → kiểm soát hậu tải phổi → điều trị nguyên nhân PE/ACS/chèn ép tim/ARDS. Hard Stop: không dịch lớn theo phản xạ; không dùng inotrope giãn mạch đơn độc khi HA sâu; không trì hoãn điều trị nguyên nhân.
Nguồn định hướng: POQI IX 2024, ESC acute cor pulmonale 2024, AHA/ACC PE 2026.
Lưu ý: Vi học GMHS nâng cao là học liệu đào tạo tham khảo cho bác sĩ Gây mê Hồi sức, không thay thế SOP/phác đồ đã được phê duyệt. Liều thuốc, mốc thời gian và ngưỡng can thiệp cần đối chiếu hướng dẫn cập nhật và quy định nội viện trước khi áp dụng lâm sàng. Mã SOP và Hard Stop trong bài là đề xuất đào tạo.
Cà phê Anes – Vi học GMHS nâng cao · BS. Nguyễn Trung Kiên (Dr. K)
