Mục lục
Chuyên đề: Gây mê hồi sức · Phiên 39 · 13/11/2026
Tên quốc tế: Refractory Perioperative Anaphylaxis – Epinephrine Infusion
1. Tình huống lâm sàng
Nữ 58 tuổi, 70 kg, ASA II, khởi mê mổ nội soi túi mật. Sau cefazolin 2 g IV khoảng 3 phút, HA 130/75 → 60/35, mạch 82 → 125, SpO₂ 99 → 90%, EtCO₂ 35 → 22, áp lực đỉnh 19 → 38 cmH₂O. Không có mày đay, chưa rạch da. Sau ngừng thuốc, FiO₂ 100%, epinephrine 50 µg IV hai lần và 1.000 mL dịch, huyết áp chỉ cải thiện thoáng qua.
2. Năm câu hỏi và đáp án
Câu 1. Không có mày đay vẫn có phản vệ?
Đáp án: Có. Tụt HA phối hợp co thắt phế quản ngay sau phơi nhiễm thuốc rất gợi ý phản vệ nặng. Đồng thời kiểm tra NKQ, máy thở, tràn khí áp lực, thuốc khởi mê và các nguyên nhân sốc khác; không đợi tryptase.
Câu 2. Sau hai bolus epinephrine đáp ứng không bền vững?
Đáp án: Chuyển sớm sang truyền epinephrine IV liên tục bởi ê-kíp kinh nghiệm, bơm tiêm điện và theo dõi sát. Ví dụ từ thuật toán RCUK: pha 0,5 mg trong tổng 50 mL (10 µg/mL), tốc độ khởi đầu 0,5–1 mL/kg/giờ; với 70 kg là 35–70 mL/giờ. Phải xác nhận phác đồ pha thuốc nội viện; không nhầm dung dịch truyền và bolus.
Câu 3. Đã truyền 1 L có cần thêm dịch?
Đáp án: Có thể, nếu đánh giá còn thiếu thể tích tuần hoàn hiệu dụng do giãn mạch và thoát dịch mao mạch; bolus dịch tinh thể tiếp theo theo đáp ứng. Dịch không thay thế epinephrine.
Câu 4. Khi nào thêm norepinephrine/vasopressin?
Đáp án: Khi vẫn sốc dù epinephrine truyền và dịch thích hợp, cân nhắc vận mạch hàng hai song song tìm nguyên nhân. Người dùng chẹn beta đáp ứng kém có thể cân nhắc glucagon theo phác đồ. Nếu tiến tới ngừng tuần hoàn, chuyển ALS.
Câu 5. Sau cứu sống phải làm gì?
Đáp án: Lấy tryptase có thời điểm (sau ổn định, mẫu 1–4 giờ và nền ≥24 giờ), lưu timeline tất cả thuốc/phơi nhiễm, chuyển chuyên khoa dị ứng để xác định tác nhân; không quy kết chắc chắn cho cefazolin chỉ dựa vào gần thời gian.
3. Điểm nhớ
Epinephrine và dịch là nền tảng. Bolus đáp ứng không bền vững → chuyển truyền; kháng histamine/corticosteroid không được làm chậm epinephrine.
4. Chuyển SOP
SOP-GMHS-ANAPHYLAXIS-001: RECOGNIZE → RESCUE → ESCALATE → REFRACTORY → FOLLOW-UP. Hard Stop: không chờ mày đay; không nhầm nồng độ; không bỏ qua điều tra tác nhân và hồ sơ dị ứng.
Nguồn định hướng: RCUK/PAN 2024; ANZAAG/ANZCA; ASCIA 2026.
Lưu ý: Vi học GMHS nâng cao là học liệu đào tạo tham khảo cho bác sĩ Gây mê Hồi sức, không thay thế SOP/phác đồ đã được phê duyệt. Liều thuốc, mốc thời gian và ngưỡng can thiệp cần đối chiếu hướng dẫn cập nhật và quy định nội viện trước khi áp dụng lâm sàng. Mã SOP và Hard Stop trong bài là đề xuất đào tạo.
Cà phê Anes – Vi học GMHS nâng cao · BS. Nguyễn Trung Kiên (Dr. K)
