Mục lục
Chuyên đề: Gây tê vùng · Phiên 31 · 05/11/2026
1. TÌNH HUỐNG LÂM SÀNG
Nữ 82 tuổi, 54 kg, gãy liên mấu chuyển xương đùi, CKD giai đoạn 3 và rối loạn tâm trương. Tê tủy sống bupivacaine tăng tỷ trọng 7,5 mg + fentanyl 10 µg. Phút 6: MAP 104 xuống 47, HR 76 xuống 38, buồn nôn, vã mồ hôi và lơ mơ; mức tê T6, không yếu tay/khó thở.
2. CÂU HỎI ỨNG DỤNG VÀ ĐÁP ÁN
Câu 1. Cơ chế chính?
Đáp án: Phong bế giao cảm làm giảm SVR và hồi lưu; có thể phối hợp phản xạ nhịp chậm do giảm đổ đầy. Đồng thời loại trừ high spinal, thiếu oxy và nguyên nhân tim mạch.
Câu 2. 60 giây đầu xử trí?
Đáp án: Gọi hỗ trợ, đánh giá ABC/mức phong bế, điều trị nhịp chậm có giảm tưới máu bằng atropine theo thuật toán AHA, đồng thời dùng vận mạch và dịch có mục tiêu.
Câu 3. Norepinephrine, phenylephrine hay ephedrine?
Đáp án: Phenylephrine có thể làm chậm nhịp thêm; norepinephrine hỗ trợ SVR với tác dụng β1 mức độ nhất định; ephedrine có thể phù hợp khi HA thấp kèm HR thấp. Lựa chọn theo kiểu hình và đáp ứng.
Câu 4. Có nên truyền 500–1.000 mL?
Đáp án: Không tự động ở người CKD/rối loạn tâm trương. Nếu nghi thiếu tiền tải, cân nhắc bolus nhỏ 100–250 mL, đánh giá lại ngay; không trì hoãn vận mạch.
Câu 5. Phòng ngừa bằng gì?
Đáp án: Đánh giá dự trữ tim–thận, cân nhắc liều tủy sống thấp phù hợp và block ngoại biên hỗ trợ, theo dõi HA sát, chuẩn bị vận mạch. Không áp dụng một liều cố định cho mọi người bệnh.
3. ĐIỂM THỰC HÀNH CẦN NHỚ
Nhịp chậm sâu sau tê tủy sống có thể báo hiệu trụy tuần hoàn: xử trí cả nhịp, SVR và tiền tải.
4. CHUYỂN HÓA THÀNH SOP / CHECKLIST
Mã SOP đề xuất: SOP-GMHS-SPINAL-HEMODYNAMIC-001
- Ghi huyết áp nền và mức tê
- Atropine + vận mạch sẵn
- Theo dõi giai đoạn đầu và ghi MAP thấp
HARD STOP ĐỀ XUẤT
Không chỉ dùng thuốc co mạch khi HR rất chậm và tưới máu suy giảm.
5. TÀI LIỆU THAM KHẢO
- Mafizer et al., BMC Geriatrics 2026
- Wahib et al., BMC Anesthesiology 2026
- AHA Bradycardia Algorithm 2025
Lưu ý: Vi học GMHS nâng cao là học liệu đào tạo tham khảo cho bác sĩ Gây mê Hồi sức, không thay thế SOP/phác đồ đã được phê duyệt. Liều thuốc, mốc thời gian và ngưỡng can thiệp cần đối chiếu hướng dẫn cập nhật và quy định nội viện trước khi áp dụng lâm sàng. Mã SOP và Hard Stop trong bài là đề xuất đào tạo.
Cà phê Anes – Vi học GMHS nâng cao · BS. Nguyễn Trung Kiên (Dr. K)
