Mục lục
Chuyên đề: Gây tê vùng · Phiên 19 · 23/10/2026
1. TÌNH HUỐNG LÂM SÀNG
Sản phụ 35 tuổi, 39 tuần, gây tê tủy sống bupivacaine 10 mg + fentanyl 15 µg. Phút 4 HA 65/35, nhịp 43; phút 5 tê hai tay, nói yếu, khó thở; phút 6 SpO₂ 91% và lơ mơ. Phẫu thuật chưa rạch da.
2. CÂU HỎI ỨNG DỤNG VÀ ĐÁP ÁN
Câu 1. Dấu hiệu nào vượt quá tụt HA thông thường?
Đáp án: Yếu hai tay, nói yếu, khó thở và giảm tri giác là dấu hiệu phong bế trục thần kinh cao, có nguy cơ ngưng thở.
Câu 2. Bezold–Jarisch khác gì high spinal?
Đáp án: Nhịp chậm do giảm tiền tải/phản xạ có thể cùng tồn tại, nhưng yếu tay và giảm thông khí hướng mạnh đến phong bế cao.
Câu 3. Chọn thuốc khi nhịp 43 và HA 65/35?
Đáp án: Đẩy tử cung sang trái, hồi sức dịch có mục tiêu, điều trị nhịp chậm có giảm tưới máu bằng atropine theo thuật toán phù hợp, đồng thời vận mạch; phenylephrine đơn thuần có thể làm chậm nhịp thêm.
Câu 4. Khi nào đặt NKQ?
Đáp án: Khi thông khí hoặc bảo vệ đường thở không còn hiệu quả hay suy hô hấp tiến triển. Chuẩn bị sớm từ lúc nói yếu/khó thở, không đợi SpO₂ giảm sâu.
Câu 5. Có tiếp tục mổ lấy thai?
Đáp án: Hội chẩn Sản–GMHS sau ổn định mẹ và đánh giá thai, cân nhắc mức độ cấp cứu; phẫu thuật chương trình không tiếp tục khi mẹ chưa ổn định.
3. ĐIỂM THỰC HÀNH CẦN NHỚ
Tụt HA + nhịp chậm + yếu tay sau tê tủy sống: nghĩ high spinal và chuẩn bị kiểm soát đường thở.
4. CHUYỂN HÓA THÀNH SOP / CHECKLIST
Mã SOP đề xuất: SOP-GMHS-HIGH-NEURAXIAL-001
- Nhận diện mức phong bế lan cao
- Kích hoạt cấp cứu GMHS sản khoa
- Kế hoạch thông khí và vận mạch
HARD STOP ĐỀ XUẤT
Không chờ ngưng thở mới hỗ trợ thông khí khi high spinal tiến triển.
5. TÀI LIỆU THAM KHẢO
- OAA Obstetric Quick Reference Handbook 2024
- Kinsella et al., consensus spinal hypotension during cesarean section, Anaesthesia 2018
Lưu ý: Vi học GMHS nâng cao là học liệu đào tạo tham khảo cho bác sĩ Gây mê Hồi sức, không thay thế SOP/phác đồ đã được phê duyệt. Liều thuốc, mốc thời gian và ngưỡng can thiệp cần đối chiếu hướng dẫn cập nhật và quy định nội viện trước khi áp dụng lâm sàng. Mã SOP và Hard Stop trong bài là đề xuất đào tạo.
Cà phê Anes – Vi học GMHS nâng cao · BS. Nguyễn Trung Kiên (Dr. K)
