PHIẾU PHÂN TÍCH KHÍ MÁU ĐỘNG MẠCH, ĐIỆN GIẢI, THĂNG BẰNG KIỀM–TOAN & PHÁC ĐỒ ĐIỀU TRỊ
Hệ thống Hỗ trợ Quyết định Lâm sàng (CDSS) chuẩn hóa theo Toffaletti & Rackley (3rd Edition)
Hệ thống Hỗ trợ Quyết định Lâm sàng (CDSS) chuẩn hóa theo Toffaletti & Rackley (3rd Edition)
CỔNG TIẾP NHẬN DỮ LIỆU ĐA NGUỒN (NHẬP TAY / DÁN TỪ HIS / TẢI FILE PDF, CSV, JSON, HL7)
Hướng dẫn lấy dữ liệu từ HIS không cần API:
• Cách 1 (Nhanh nhất - 3 giây): Trên màn hình HIS (tab Khám bệnh hoặc tab Xét nghiệm Khí máu/Sinh hóa), bấm
• Cách 2 (Bản tin HL7 v2 / JSON FHIR): Dán chuỗi
• Cách 3 (Bookmarklet 1-Click trên trình duyệt HIS): Kéo nút ⚡ Lấy Dữ Liệu HIS lên thanh dấu trang trình duyệt.
• Cách 1 (Nhanh nhất - 3 giây): Trên màn hình HIS (tab Khám bệnh hoặc tab Xét nghiệm Khí máu/Sinh hóa), bấm
Cmd + A → Cmd + C rồi dán nối tiếp vào ô bên dưới (Cmd + V) và nhấn Phân Tích Tự Động.• Cách 2 (Bản tin HL7 v2 / JSON FHIR): Dán chuỗi
OBX|... xuất từ máy khí máu (ABL, GEM Premier, Cobas, EPOC) hoặc LIS/HIS.• Cách 3 (Bookmarklet 1-Click trên trình duyệt HIS): Kéo nút ⚡ Lấy Dữ Liệu HIS lên thanh dấu trang trình duyệt.
📄 📊 🧬
Kéo thả File vào đây hoặc Nhấp để chọn File
Hỗ trợ: .pdf (Phiếu XN / Bệnh án in ảo từ HIS), .csv, .json, .hl7, .txt
1A. HÀNH CHÍNH, LOẠI MẪU MÁU, SINH HIỆU & BỐI CẢNH LÂM SÀNG
Chương 1, 2 (Bảng 2.7), Chương 3 (Bảng 3.1–3.5)
1B. THÔNG SỐ KHÍ MÁU & CO-OXIMETRY
Thông số Hô hấp nâng cao (Khi thở máy / Theo dõi xâm lấn – Chương 4)
1C. ĐIỆN GIẢI, LACTAT, ĐỘ THẨM THẤU & SINH HÓA
Chương 5, 6, 7, 8, 9
Thông số Chuyên sâu (Thẩm thấu, Nước tiểu, PTH, Động học Lactat & ECG)
2A. KẾT LUẬN CHẨN ĐOÁN TOAN–KIỀM 4 BƯỚC & KIỂM ĐỊNH BÙ TRỪ
Chương 1 & 2 (Toffaletti & Rackley 3e, tr.23–55)
pH & [H⁺] nmol/L
7,40 (40 nmol/L)
Trung tính sinh lý
Bù trừ Dự kiến
--
Đang đánh giá...
AG Đo / AG Hiệu chỉnh
12,0 / 12,7
Tham chiếu: 8–16 mmol/L
Khoảng Delta (Delta Gap)
0,0 mmol/L
Chuẩn: -4 đến +4 (Bảng 2.6)
Tỷ số Delta (Delta Ratio)
--
ΔAG / ΔHCO₃⁻ (Pt 2.13)
Stewart SID / Story UIE
38,8 / 0,0
Pt 1.5 & Pt 1.7 (tr.14)
TOÁN ĐỒ DIỄN GIẢI TRẠNG THÁI TOAN–KIỀM (HÌNH 2.1 & 2.2, TR.33–40)
Chấm tròn đỏ biểu thị tọa độ hiện tại của người bệnh
(HCO₃⁻; pCO₂; pH) so với 6 vùng bù trừ sinh lý dự kiến.
2B. PHÂN TÍCH RỐI LOẠN OXY HÓA MÁU, CO-OXIMETRY & CUNG CẤP OXY MÔ
Chương 4 (Toffaletti & Rackley 3e, tr.65–87)
Tỷ số paO₂ / FiO₂ (P/F)
452 mmHg
Bình thường (> 400)
pAO₂ Phế nang & Chênh A–a
99,7 / 4,7 mmHg
Ngưỡng theo tuổi: < 18 mmHg
Hàm lượng O₂ ĐM (CaO₂)
18,4 mL/dL
1,36×Hb×%O₂Hb + 0,003×paO₂
Cung cấp O₂ Mô (DO₂)
918 mL/phút
DO₂ = CO × CaO₂ × 10
Chỉ số Oxy hóa (OI) / VD/VT
--
OI=(FiO₂×MAP)/paO₂
Co-oximetry & Shunt Qs/Qt
COHb 1,0%
Chênh SpO₂ - %O₂Hb: 3,0%
ĐƯỜNG CONG PHÂN LY OXYHEMOGLOBIN & DỊCH CHUYỂN P50 (HÌNH 1.4 & 4.1)
Đường nét đứt: Chuẩn (pH 7,40, T 37°C, P50 = 26,6 mmHg) · Đường liền: Đường cong thực tế của người bệnh.
3A. ĐỘ THẨM THẤU, CÂN BẰNG NƯỚC – NATRI & KALI – CLORID
Chương 8 (Toffaletti & Rackley 3e, tr.159–191)
Độ thẩm thấu tính toán
290,0 mOsm/kg
Khoảng trống TT: --
Natri & Na⁺ hiệu chỉnh Glu
140,0 mmol/L
Đẳng natri máu
Kali & Tương quan K⁺ – pH
4,0 mmol/L
Đẳng kali máu
Clorid & Tỷ số Cl⁻ : Na⁺
104 mmol/L (0,74)
Đẳng clorid máu
3B. TRỤC CALCI (iCa) – MAGNESI – PHOSPHAT – PTH & ĐỘNG HỌC LACTAT
Chương 5, 6, 7, 9 (tr.85–158, 193–203)
Calci Ion hóa (iCa) & Ca TP
1,22 / 2,35 mmol/L
Trong khoảng tham chiếu
Magnesi & Tương tác K/Ca
0,85 mmol/L
Đủ dự trữ Mg huyết thanh
Phosphat & Tỷ số Cl:PO₄ / FeP
1,15 mmol/L
Trong khoảng tham chiếu
Lactat & Động học Thanh thải
1,2 mmol/L
Bình thường (< 1,8–2,2)
4A. PHƯƠNG ÁN ĐIỀU TRỊ CÁ THỂ HÓA THEO NGUYÊN NHÂN & MỨC ĐỘ NẶNG
Tích hợp Khuyến cáo Chương 2, 4, 5, 6, 7, 8, 9
💡 Nguyên tắc điều trị cốt lõi (Toffaletti & Rackley 3e): Luôn ưu tiên điều trị nguyên nhân nền kết hợp bảo vệ sinh mạng tức thời. Nhấp nút
⚡ + Thêm vào Y lệnh cạnh từng khuyến cáo để đưa thẳng vào Bảng Y lệnh thực thi của người bệnh.
4B. BỘ MÁY TÍNH LIỀU THUỐC, DỊCH TRUYỀN & THÔNG KHÍ TẠI GIƯỜNG (BEDSIDE CALCULATORS)
Tính tự động theo Cân nặng & Xét nghiệm hiện tại
💧 1. Máy tính Điều chỉnh Natri (Adrogué–Madias)
🧪 2. Máy tính Bù Kali & Bicarbonat (NaHCO₃)
🫁 3. Chỉnh Thông khí Máy thở & Bù Ca/Mg/PO₄
4C. BẢNG Y LỆNH ĐIỀU TRỊ & THEO DÕI THỰC THI (ACTIVE CLINICAL ORDERS)
5A. KIỂM ĐỊNH TÍNH HỢP LỆ CỦA MẪU & CẢNH BÁO SAI SỐ TIỀN PHÂN TÍCH
Chương 10 & 11 (Toffaletti & Rackley 3e, tr.205–230)
Bảng 10.2 (tr.213): Ảnh hưởng mức độ Tan máu in vitro lên K⁺, Na⁺, iCa²⁺
| Mức độ tan máu (% / Hb tự do) | Kali (mmol/L) | Natri (mmol/L) | Calci ion hóa (mmol/L) |
|---|---|---|---|
| Không phát hiện (Mẫu chuẩn) | 4,0 | 140 | 1,20 |
| Nhẹ: 0,5% (0,08 g/dL Hb) | 4,5 (+0,5) | 140 | 1,20 |
| Vừa: 5,0% (0,8 g/dL Hb) | 7,0 (+3,0) | 136 (−4) | 1,10 (−0,10) |
| Nặng: 10,0% (1,5 g/dL Hb) | 10,0 (+6,0) | 133 (−7) | 1,00 (−0,20) |
* Lưu ý lâm sàng (Chương 10, tr.207, 214): Mẫu khí máu toàn phần phân tích trực tiếp không ly tâm nên dễ bỏ sót tan máu in vitro. Nếu K⁺ tăng cao bất ngờ không phù hợp lâm sàng/ECG, cần ly tâm kiểm tra huyết tương hoặc lấy lại mẫu huyết tương heparin (tránh nắm chặt tay và garô > 1 phút).
Bảng 10.3 (tr.216) & Bảng 11.1 (tr.228): Bảo quản Mẫu & Sai số cho phép QC
| Thông số máy khí máu | Chênh lệch QC chấp nhận (Bảng 11.1) | Cảnh báo Tiền phân tích chính (Chương 10) |
|---|---|---|
| pH | ± 0,03 đơn vị | Mất CO₂ nếu mở nắp làm tăng pH; để lâu ở nhiệt độ phòng làm giảm pH. |
| pCO₂ | ± 3 mmHg hoặc 7,5% | Pha loãng do heparin lỏng làm giảm ~10% pCO₂ và HCO₃⁻. |
| pO₂ | ± 5 mmHg hoặc 7,5% | Nhạy nhất với bọt khí (tăng nếu thở khí phòng, giảm nếu thở O₂ cao); giữ đá bơm tiêm nhựa làm tăng giả pO₂. |
| Na⁺ / K⁺ | Na ± 3,0 | K ± 0,3 mmol/L | Giữ đá làm ức chế bơm Na-K-ATPase gây tăng giả K⁺. |
| Calci ion hóa (iCa) | ± 0,04 mmol/L | Mỗi giảm 0,1 pH làm tăng iCa ~0,036–0,05 mmol/L; dùng bơm tiêm heparin cân bằng điện giải. |
| Lactat | ± 0,4 mmol/L hoặc 10% | Tăng 0,01 mmol/L/phút ở nhiệt độ phòng (phải đo trong ≤ 15 phút). |
6A. BẢNG CÔNG THỨC BÙ TRỪ DỰ KIẾN & DIỄN GIẢI KHOẢNG / TỶ SỐ DELTA
Chương 2 (Bảng 2.3, 2.4, 2.5, 2.6, tr.27–39)
| Rối loạn nguyên phát | Công thức Bù trừ Dự kiến (Chuẩn) | Giới hạn & Thời gian |
|---|---|---|
| Nhiễm toan chuyển hóa | pCO₂ = 40 − 1,2 × (24 − HCO₃⁻) ± 3 mmHg | Bắt đầu sau 30 phút, tối đa 12–24 giờ. |
| Nhiễm kiềm chuyển hóa | pCO₂ = 40 + 0,7 × (HCO₃⁻ − 24) ± 3–4 mmHg | Rõ sau 2 giờ, tối đa 12–24 giờ. |
| Nhiễm toan hô hấp CẤP | HCO₃⁻ = 24 + 0,1 × (pCO₂ − 40)ΔpH = −0,008 × (pCO₂ − 40) | < 24 giờ (Đệm huyết tương tức thời). |
| Nhiễm toan hô hấp MẠN | HCO₃⁻ = 24 + 0,35 × (pCO₂ − 40)ΔpH = −0,003 × (pCO₂ − 40) | Bù qua thận đạt đỉnh sau 2–5 ngày. |
| Nhiễm kiềm hô hấp CẤP | HCO₃⁻ = 24 − 0,2 × (40 − pCO₂)ΔpH = +0,008 × (40 − pCO₂) | < 24 giờ. |
| Nhiễm kiềm hô hấp MẠN | HCO₃⁻ = 24 − 0,5 × (40 − pCO₂)ΔpH = +0,003 × (40 − pCO₂) | 2–5 ngày (Giới hạn dưới HCO₃⁻ ~12 mmol/L). |
Khoảng Delta (Delta Gap)(AG − 12) − (24 − HCO₃⁻) | Tỷ số Delta (Delta Ratio)(AG − 12) / (24 − HCO₃⁻) | Diễn giải Lâm sàng (Bảng 2.5 & 2.6, tr.38–39) |
|---|---|---|
| ≤ −5 mmol/L | < 0,4 – 0,8 | Toan chuyển hóa hỗn hợp: Toan tăng AG + Toan không tăng AG (tăng Cl⁻ do tiêu chảy, RTA...). |
| −4 đến +4 mmol/L | 0,8 – 1,9 (≈ 1,0) | Nhiễm toan chuyển hóa tăng AG thuần túy (Toan lactic, nhiễm toan ceton, suy thận, độc chất). |
| ≥ +5 mmol/L | ≥ 2,0 | Hỗn hợp: Toan chuyển hóa tăng AG + Nhiễm kiềm chuyển hóa (nôn, lợi tiểu) hoặc bù trừ của Toan hô hấp mạn. |
6B. BẢNG PHÂN BIỆT CƠ CHẾ GIẢM OXY MÁU & NGUYÊN NHÂN TĂNG/HẠ CALCI – PHOSPHAT
Chương 4 (Bảng 4.2), Chương 5 (Bảng 5.3), Chương 7 (Bảng 7.2)
| Cơ chế thiếu oxy máu (Bảng 4.2, tr.72) | Chênh A–a O₂ | X-quang ngực | Đáp ứng với Oxy bổ sung |
|---|---|---|---|
| 1. Phân áp O₂ khí hít vào thấp (vùng cao, khí mê) | Bình thường | Bình thường | Có (Cải thiện nhanh) |
| 2. Giảm thông khí phế nang đơn thuần (Opioid, COPD) | Bình thường | Bình thường | Có (Lưu ý tăng CO₂) |
| 3. Bất tương xứng thông khí/tưới máu (V/Q) (Thuyên tắc phổi) | Tăng | Bình thường / Bất thường | Có |
| 4. Shunt phải–trái (Xẹp phổi, Đông đặc, ARDS nặng) | Tăng | Thường bất thường | Không / Kém đáp ứng |
| 5. Giảm khuếch tán màng phế nang–mao mạch (Xơ phổi) | Tăng | Bất thường | Có |
| Xét nghiệm (Bảng 5.3, tr.104) | Cường cận giáp nguyên phát (HPTH) | Tăng Calci máu do Bệnh ác tính |
|---|---|---|
| Calci toàn phần | Thường < 3,13 mmol/L (< 12,5 mg/dL) | Thường > 3,13 mmol/L (> 12,5 mg/dL), tăng nhanh |
| Clorid huyết thanh & Tỷ số Cl : PO₄ | Cl > 103 mmol/L; Cl:PO₄ > 102 (SI) hoặc > 33 | Cl < 103 mmol/L; Tỷ số Cl:PO₄ thấp hơn |
| PTH nguyên vẹn (Intact PTH) | Tăng (hoặc cao không phù hợp) | Bị ức chế (Giảm thấp) |
| Phosphat huyết thanh | Bình thường đến Thấp | Thay đổi (Thấp nếu u tiết PTHrP) |
| 1,25-(OH)₂ Vitamin D & PTHrP | Vit D Cao | PTHrP Không phát hiện | Vit D Thấp (trừ u lympho) | PTHrP Tăng |