ABG & ELECTROLYTE CDSS PRO — PHÂN TÍCH KHÍ MÁU, ĐIỆN GIẢI & ĐIỀU TRỊ ĐÍCH

Chuẩn hóa theo Blood Gases and Critical Care Testing, 3rd Ed. (Toffaletti & Rackley, 2022) · Hỗ trợ Nhập liệu, File & HIS

CỔNG TIẾP NHẬN DỮ LIỆU ĐA NGUỒN (NHẬP TAY / DÁN TỪ HIS / TẢI FILE PDF, CSV, JSON, HL7)
Hướng dẫn lấy dữ liệu từ HIS không cần API:
• Cách 1 (Nhanh nhất - 3 giây): Trên màn hình HIS (tab Khám bệnh hoặc tab Xét nghiệm Khí máu/Sinh hóa), bấm Cmd + A → Cmd + C rồi dán nối tiếp vào ô bên dưới (Cmd + V) và nhấn Phân Tích Tự Động.
• Cách 2 (Bản tin HL7 v2 / JSON FHIR): Dán chuỗi OBX|... xuất từ máy khí máu (ABL, GEM Premier, Cobas, EPOC) hoặc LIS/HIS.
• Cách 3 (Bookmarklet 1-Click trên trình duyệt HIS): Kéo nút ⚡ Lấy Dữ Liệu HIS lên thanh dấu trang trình duyệt.
📄 📊 🧬
Kéo thả File vào đây hoặc Nhấp để chọn File

Hỗ trợ: .pdf (Phiếu XN / Bệnh án in ảo từ HIS), .csv, .json, .hl7, .txt

1A. HÀNH CHÍNH, LOẠI MẪU MÁU, SINH HIỆU & BỐI CẢNH LÂM SÀNG Chương 1, 2 (Bảng 2.7), Chương 3 (Bảng 3.1–3.5)
1B. THÔNG SỐ KHÍ MÁU & CO-OXIMETRY
Thông số Hô hấp nâng cao (Khi thở máy / Theo dõi xâm lấn – Chương 4)
1C. ĐIỆN GIẢI, LACTAT, ĐỘ THẨM THẤU & SINH HÓA Chương 5, 6, 7, 8, 9
Thông số Chuyên sâu (Thẩm thấu, Nước tiểu, PTH, Động học Lactat & ECG)
2A. KẾT LUẬN CHẨN ĐOÁN TOAN–KIỀM 4 BƯỚC & KIỂM ĐỊNH BÙ TRỪ Chương 1 & 2 (Toffaletti & Rackley 3e, tr.23–55)
pH & [H⁺] nmol/L 7,40 (40 nmol/L) Trung tính sinh lý
Bù trừ Dự kiến -- Đang đánh giá...
AG Đo / AG Hiệu chỉnh 12,0 / 12,7 Tham chiếu: 8–16 mmol/L
Khoảng Delta (Delta Gap) 0,0 mmol/L Chuẩn: -4 đến +4 (Bảng 2.6)
Tỷ số Delta (Delta Ratio) -- ΔAG / ΔHCO₃⁻ (Pt 2.13)
Stewart SID / Story UIE 38,8 / 0,0 Pt 1.5 & Pt 1.7 (tr.14)
TOÁN ĐỒ DIỄN GIẢI TRẠNG THÁI TOAN–KIỀM (HÌNH 2.1 & 2.2, TR.33–40)
Chấm tròn đỏ biểu thị tọa độ hiện tại của người bệnh (HCO₃⁻; pCO₂; pH) so với 6 vùng bù trừ sinh lý dự kiến.
2B. PHÂN TÍCH RỐI LOẠN OXY HÓA MÁU, CO-OXIMETRY & CUNG CẤP OXY MÔ Chương 4 (Toffaletti & Rackley 3e, tr.65–87)
Tỷ số paO₂ / FiO₂ (P/F) 452 mmHg Bình thường (> 400)
pAO₂ Phế nang & Chênh A–a 99,7 / 4,7 mmHg Ngưỡng theo tuổi: < 18 mmHg
Hàm lượng O₂ ĐM (CaO₂) 18,4 mL/dL 1,36×Hb×%O₂Hb + 0,003×paO₂
Cung cấp O₂ Mô (DO₂) 918 mL/phút DO₂ = CO × CaO₂ × 10
Chỉ số Oxy hóa (OI) / VD/VT -- OI=(FiO₂×MAP)/paO₂
Co-oximetry & Shunt Qs/Qt COHb 1,0% Chênh SpO₂ - %O₂Hb: 3,0%
ĐƯỜNG CONG PHÂN LY OXYHEMOGLOBIN & DỊCH CHUYỂN P50 (HÌNH 1.4 & 4.1)
Đường nét đứt: Chuẩn (pH 7,40, T 37°C, P50 = 26,6 mmHg) · Đường liền: Đường cong thực tế của người bệnh.
3A. ĐỘ THẨM THẤU, CÂN BẰNG NƯỚC – NATRI & KALI – CLORID Chương 8 (Toffaletti & Rackley 3e, tr.159–191)
Độ thẩm thấu tính toán 290,0 mOsm/kg Khoảng trống TT: --
Natri & Na⁺ hiệu chỉnh Glu 140,0 mmol/L Đẳng natri máu
Kali & Tương quan K⁺ – pH 4,0 mmol/L Đẳng kali máu
Clorid & Tỷ số Cl⁻ : Na⁺ 104 mmol/L (0,74) Đẳng clorid máu
3B. TRỤC CALCI (iCa) – MAGNESI – PHOSPHAT – PTH & ĐỘNG HỌC LACTAT Chương 5, 6, 7, 9 (tr.85–158, 193–203)
Calci Ion hóa (iCa) & Ca TP 1,22 / 2,35 mmol/L Trong khoảng tham chiếu
Magnesi & Tương tác K/Ca 0,85 mmol/L Đủ dự trữ Mg huyết thanh
Phosphat & Tỷ số Cl:PO₄ / FeP 1,15 mmol/L Trong khoảng tham chiếu
Lactat & Động học Thanh thải 1,2 mmol/L Bình thường (< 1,8–2,2)
4A. PHƯƠNG ÁN ĐIỀU TRỊ CÁ THỂ HÓA THEO NGUYÊN NHÂN & MỨC ĐỘ NẶNG Tích hợp Khuyến cáo Chương 2, 4, 5, 6, 7, 8, 9
💡 Nguyên tắc điều trị cốt lõi (Toffaletti & Rackley 3e): Luôn ưu tiên điều trị nguyên nhân nền kết hợp bảo vệ sinh mạng tức thời. Nhấp nút ⚡ + Thêm vào Y lệnh cạnh từng khuyến cáo để đưa thẳng vào Bảng Y lệnh thực thi của người bệnh.
4B. BỘ MÁY TÍNH LIỀU THUỐC, DỊCH TRUYỀN & THÔNG KHÍ TẠI GIƯỜNG (BEDSIDE CALCULATORS) Tính tự động theo Cân nặng & Xét nghiệm hiện tại

💧 1. Máy tính Điều chỉnh Natri (Adrogué–Madias)

🧪 2. Máy tính Bù Kali & Bicarbonat (NaHCO₃)

🫁 3. Chỉnh Thông khí Máy thở & Bù Ca/Mg/PO₄

4C. BẢNG Y LỆNH ĐIỀU TRỊ & THEO DÕI THỰC THI (ACTIVE CLINICAL ORDERS)
5A. KIỂM ĐỊNH TÍNH HỢP LỆ CỦA MẪU & CẢNH BÁO SAI SỐ TIỀN PHÂN TÍCH Chương 10 & 11 (Toffaletti & Rackley 3e, tr.205–230)

Bảng 10.2 (tr.213): Ảnh hưởng mức độ Tan máu in vitro lên K⁺, Na⁺, iCa²⁺

Mức độ tan máu (% / Hb tự do)Kali (mmol/L)Natri (mmol/L)Calci ion hóa (mmol/L)
Không phát hiện (Mẫu chuẩn)4,01401,20
Nhẹ: 0,5% (0,08 g/dL Hb)4,5 (+0,5)1401,20
Vừa: 5,0% (0,8 g/dL Hb)7,0 (+3,0)136 (−4)1,10 (−0,10)
Nặng: 10,0% (1,5 g/dL Hb)10,0 (+6,0)133 (−7)1,00 (−0,20)

* Lưu ý lâm sàng (Chương 10, tr.207, 214): Mẫu khí máu toàn phần phân tích trực tiếp không ly tâm nên dễ bỏ sót tan máu in vitro. Nếu K⁺ tăng cao bất ngờ không phù hợp lâm sàng/ECG, cần ly tâm kiểm tra huyết tương hoặc lấy lại mẫu huyết tương heparin (tránh nắm chặt tay và garô > 1 phút).

Bảng 10.3 (tr.216) & Bảng 11.1 (tr.228): Bảo quản Mẫu & Sai số cho phép QC

Thông số máy khí máuChênh lệch QC chấp nhận (Bảng 11.1)Cảnh báo Tiền phân tích chính (Chương 10)
pH± 0,03 đơn vịMất CO₂ nếu mở nắp làm tăng pH; để lâu ở nhiệt độ phòng làm giảm pH.
pCO₂± 3 mmHg hoặc 7,5%Pha loãng do heparin lỏng làm giảm ~10% pCO₂ và HCO₃⁻.
pO₂± 5 mmHg hoặc 7,5%Nhạy nhất với bọt khí (tăng nếu thở khí phòng, giảm nếu thở O₂ cao); giữ đá bơm tiêm nhựa làm tăng giả pO₂.
Na⁺ / K⁺Na ± 3,0 | K ± 0,3 mmol/LGiữ đá làm ức chế bơm Na-K-ATPase gây tăng giả K⁺.
Calci ion hóa (iCa)± 0,04 mmol/LMỗi giảm 0,1 pH làm tăng iCa ~0,036–0,05 mmol/L; dùng bơm tiêm heparin cân bằng điện giải.
Lactat± 0,4 mmol/L hoặc 10%Tăng 0,01 mmol/L/phút ở nhiệt độ phòng (phải đo trong ≤ 15 phút).
6A. BẢNG CÔNG THỨC BÙ TRỪ DỰ KIẾN & DIỄN GIẢI KHOẢNG / TỶ SỐ DELTA Chương 2 (Bảng 2.3, 2.4, 2.5, 2.6, tr.27–39)
Rối loạn nguyên phátCông thức Bù trừ Dự kiến (Chuẩn)Giới hạn & Thời gian
Nhiễm toan chuyển hóapCO₂ = 40 − 1,2 × (24 − HCO₃⁻) ± 3 mmHgBắt đầu sau 30 phút, tối đa 12–24 giờ.
Nhiễm kiềm chuyển hóapCO₂ = 40 + 0,7 × (HCO₃⁻ − 24) ± 3–4 mmHgRõ sau 2 giờ, tối đa 12–24 giờ.
Nhiễm toan hô hấp CẤPHCO₃⁻ = 24 + 0,1 × (pCO₂ − 40)
ΔpH = −0,008 × (pCO₂ − 40)
< 24 giờ (Đệm huyết tương tức thời).
Nhiễm toan hô hấp MẠNHCO₃⁻ = 24 + 0,35 × (pCO₂ − 40)
ΔpH = −0,003 × (pCO₂ − 40)
Bù qua thận đạt đỉnh sau 2–5 ngày.
Nhiễm kiềm hô hấp CẤPHCO₃⁻ = 24 − 0,2 × (40 − pCO₂)
ΔpH = +0,008 × (40 − pCO₂)
< 24 giờ.
Nhiễm kiềm hô hấp MẠNHCO₃⁻ = 24 − 0,5 × (40 − pCO₂)
ΔpH = +0,003 × (40 − pCO₂)
2–5 ngày (Giới hạn dưới HCO₃⁻ ~12 mmol/L).
Khoảng Delta (Delta Gap)
(AG − 12) − (24 − HCO₃⁻)
Tỷ số Delta (Delta Ratio)
(AG − 12) / (24 − HCO₃⁻)
Diễn giải Lâm sàng (Bảng 2.5 & 2.6, tr.38–39)
≤ −5 mmol/L< 0,4 – 0,8Toan chuyển hóa hỗn hợp: Toan tăng AG + Toan không tăng AG (tăng Cl⁻ do tiêu chảy, RTA...).
−4 đến +4 mmol/L0,8 – 1,9 (≈ 1,0)Nhiễm toan chuyển hóa tăng AG thuần túy (Toan lactic, nhiễm toan ceton, suy thận, độc chất).
≥ +5 mmol/L≥ 2,0Hỗn hợp: Toan chuyển hóa tăng AG + Nhiễm kiềm chuyển hóa (nôn, lợi tiểu) hoặc bù trừ của Toan hô hấp mạn.
6B. BẢNG PHÂN BIỆT CƠ CHẾ GIẢM OXY MÁU & NGUYÊN NHÂN TĂNG/HẠ CALCI – PHOSPHAT Chương 4 (Bảng 4.2), Chương 5 (Bảng 5.3), Chương 7 (Bảng 7.2)
Cơ chế thiếu oxy máu (Bảng 4.2, tr.72)Chênh A–a O₂X-quang ngựcĐáp ứng với Oxy bổ sung
1. Phân áp O₂ khí hít vào thấp (vùng cao, khí mê)Bình thườngBình thườngCó (Cải thiện nhanh)
2. Giảm thông khí phế nang đơn thuần (Opioid, COPD)Bình thườngBình thườngCó (Lưu ý tăng CO₂)
3. Bất tương xứng thông khí/tưới máu (V/Q) (Thuyên tắc phổi)TăngBình thường / Bất thườngCó
4. Shunt phải–trái (Xẹp phổi, Đông đặc, ARDS nặng)TăngThường bất thườngKhông / Kém đáp ứng
5. Giảm khuếch tán màng phế nang–mao mạch (Xơ phổi)TăngBất thườngCó
Xét nghiệm (Bảng 5.3, tr.104)Cường cận giáp nguyên phát (HPTH)Tăng Calci máu do Bệnh ác tính
Calci toàn phầnThường < 3,13 mmol/L (< 12,5 mg/dL)Thường > 3,13 mmol/L (> 12,5 mg/dL), tăng nhanh
Clorid huyết thanh & Tỷ số Cl : PO₄Cl > 103 mmol/L; Cl:PO₄ > 102 (SI) hoặc > 33Cl < 103 mmol/L; Tỷ số Cl:PO₄ thấp hơn
PTH nguyên vẹn (Intact PTH)Tăng (hoặc cao không phù hợp)Bị ức chế (Giảm thấp)
Phosphat huyết thanhBình thường đến ThấpThay đổi (Thấp nếu u tiết PTHrP)
1,25-(OH)₂ Vitamin D & PTHrPVit D Cao | PTHrP Không phát hiệnVit D Thấp (trừ u lympho) | PTHrP Tăng